Od 12 sierpnia 2026 roku w Unii Europejskiej obowiązuje nowe unijne rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR).

Dużo mówi się o recyklingowalności, zawartości materiałów z recyklingu, PFAS, ponownym użyciu i ograniczaniu opakowań. I słusznie. PPWR oznacza dużą zmianę w sposobie, w jaki Europa projektuje opakowania i nimi zarządza. Wiele jego przepisów będzie też wchodzić w życie stopniowo w najbliższych latach.

Ale w FoodExperts uważamy, że jest jeszcze jedna zmiana – mniej widoczna i być może równie ważna.

Opakowanie to już nie tylko opakowanie

Weźmy coś pozornie prostego: plastikową tackę, w której sprzedaje się owoce.

Do tej pory w organizacji jej specyfikacja techniczna, badania migracji, informacje o składzie, certyfikaty dostawcy czy różne deklaracje mogły istnieć osobno.

Z PPWR zaczyna się to zmieniać.

Firma musi umieć wykazać, jakiego opakowania używa, kto je produkuje, z jakich materiałów jest wykonane i jakie dowody potwierdzają, że spełnia mające do niego zastosowanie wymagania.

Rozporządzenie stanowi bowiem, że producenci muszą przygotować dokumentację techniczną przed wprowadzeniem opakowania do obrotu i wystawić deklarację zgodności UE po wykazaniu zgodności. Ponadto każde opakowanie musi mieć typ, numer partii, numer seryjny lub inny element umożliwiający jego identyfikację.

I tu pojawia się prawdziwa zmiana.

Compliance zaczyna być powiązany z konkretną tożsamością opakowania.

Dostawca też staje się częścią systemu informacji

Jest jeszcze jeden aspekt PPWR, któremu poświęca się być może mniej uwagi.

Artykuł 16 stanowi, że dostawcy opakowań lub materiałów muszą przekazać producentowi informacje i dokumentację niezbędne do wykazania zgodności opakowania.

To sprawia, że zgodność z przepisami z konieczności staje się wspólnym zadaniem.

Sieć handlowa, importer czy producent może mieć setki dostawców i tysiące pozycji asortymentowych. A każda z nich może być powiązana z innymi dowodami:

Specyfikacja → Deklaracja zgodności → Skład → Badania → PFAS → Metale ciężkie → Zawartość materiałów z recyklingu → Recyklingowalność → Certyfikaty

Problemem przestaje być pytanie:

„Czy mamy ten dokument?”

A staje się nim:

„Czy mamy właściwy dowód dla tego konkretnego opakowania, od tego konkretnego dostawcy, dla tego konkretnego wymagania?”

Dla nas ta różnica jest fundamentalna.

Następnym wąskim gardłem PPWR może być dokumentacja

Wiele organizacji skupia obecnie wysiłki na dostosowaniu materiałów i projektów.

Ale jest drugie wyzwanie, które prawdopodobnie stanie się bardziej widoczne w miarę wdrażania przepisów: jak utrzymać wszystkie te dowody aktualne, powiązane i dostępne na dużą skalę.

PDF zapisany w folderze to nie identyfikowalność.

Nie jest nią też arkusz kalkulacyjny, z którego wynika, że dostawca przekazał certyfikat dwa lata temu.

Prawdziwa identyfikowalność pojawia się wtedy, gdy możemy połączyć:

Dostawca + opakowanie + specyfikacja + wymaganie + dowód + wersja

i szybko zrozumieć stan zgodności.

Ponadto PPWR wymaga przechowywania dokumentacji technicznej i deklaracji zgodności UE przez pięć lat w przypadku opakowań jednorazowych i dziesięć lat w przypadku opakowań wielokrotnego użytku.

Mówimy więc o budowaniu historii zgodności, którą trzeba będzie utrzymywać przez lata.

Od zarządzania dokumentami do zarządzania dowodami

W FoodExperts od 20 lat obserwujemy podobną ewolucję w branży spożywczej.

Najpierw dotyczyło to certyfikatów.

Potem analiz.

Później audytów, dokumentacji dostawców oraz wymagań technicznych, środowiskowych i etycznych.

Schemat jest zwykle ten sam: gdy pojawia się nowy wymóg regulacyjny, początkowo próbuje się nim zarządzać za pomocą e-maili, folderów i arkuszy kalkulacyjnych.

Aż do momentu, gdy skala sprawia, że ten model przestaje działać.

Uważamy, że PPWR może być takim samym punktem zwrotnym dla opakowań.

Dlatego rozszerzamy możliwości FoodExperts Compliance, aby ta sama logika, która pozwala zarządzać wymaganiami i dowodami od dostawców, mogła być stosowana także do zgodności opakowań: specyfikacji technicznych, deklaracji zgodności, badań migracji, PFAS, metali ciężkich, certyfikatów recyklingowalności i innej powiązanej dokumentacji.

Nie dlatego, że PPWR potrzebuje kolejnego folderu na dokumenty.

Lecz dlatego, że potrzebuje sposobu, by połączyć te dokumenty z tym, czego faktycznie dowodzą.

Opakowania wchodzą w erę cyfrowego compliance

Być może to jedna z mniej oczywistych konsekwencji PPWR.

Przechodzimy od zarządzania opakowaniem głównie jako specyfikacją produktu do zarządzania nim także jako obiektem compliance.

A to zmienia pytania, na które organizacje będą musiały umieć odpowiedzieć.

Nie tylko:

„Z czego jest wykonane to opakowanie?”

Ale też:

  • Czy możemy to udowodnić?
  • Czy mamy dowód?
  • Czy jest aktualny?
  • Który dostawca go przekazał?
  • Do której pozycji się odnosi?
  • Czy znaleźlibyśmy go szybko, gdyby jutro ktoś o niego poprosił?

W FoodExperts uważamy, że to będzie jedno z największych wyzwań najbliższych lat.

Bo z PPWR spełnianie wymagań będzie ważne. Ale możliwość udowodnienia tego będzie równie ważna.